Burada Narsistik bir ima sezme aşırı yorum olur mu? (Narsizmi her zaman olumsuz anlamda yorumlamak zorunda değiliz ya-- mağlup Callud'un kesik kellesinde genç Davud'un kendinden de bir şeyler görmesi hem narsistik ama aynı zamanda da narsistik olarak da, bir olgunluk belirtisi olarak okunamaz mı?)
Ayşe Görür'ün Sorusu:
Olgunluktan belirtisinden kastınız?
Resimden resme farklılı gösterebilir ama Callut (Goliath) genellikle yabanîliğin, ehlileşmemiş doğanın, kaba kuvvetin, Tanrı’nın lütfunu benimsememiş, içselleştirmemiş insanlığın, doğallığı kabalıkla, “doğadan ibaret” olmakla özdeşleştiren bir varoluşun temsilcisi gibi görülür.
Keza, Davud da, yine resimden resme farklılık göstermekle birlikte, kaba kuvvete karşı zekânın, genel olarak kabalığa karşı zerafetin (Donatello, Cellini), kararlılığın (Michelangelo), hantallığa karşı çevikliğin (Bernini), her durumda gençliğin bir simgesi gibi görülür. 
Orazio Gentileschi’de Davud’la özdeşleştirmeye alışkın olmadığımız bir hal, bir düşüncelilik hâli vurgulanmış sanki. Resmi Narkissos teması doğrultusunda okumakla, Davud’un Callut’un kellesine, sanki kendi suretine bakarmış gibi baktığını söylemiş oluyoruz.
Dolayısıyla bu resimde olgunluk derken kast ettiğim, kestiğimiz her kellede kendimizden bir yanı kestiğimiz, yendiğimiz her düşmanda kısmen kendimize yenilmiş olduğumuz bilincinin özel bir hâli…
Genel olarak narsizmle ilişkilendirildiğinde soru şu oluyor: “Ben her şeyim” diye narsizmin kaba büyüklenmeciliğiyle, yalnızca “her insanda insanlığın bütün halleri bulunur” diyen hümanist bakışla yetinmeyen, her şeyde böceklerde ve meleklerde kendinden bir yan bulan ve benim, evet “olgun” diye nitelemek isteyeceğim daha gizemci bakışı nasıl birbirlerinden ayırt edeceğiz?
Sanırım fark, çok kestirmeden “kibir”le “alçakgönüllülük”, “tevazu” arasındaki farktan ibaret. Tevazu her şeydir.
Şairin dediği gibi:
Humility is endless
Ayşe Görür itiraz etti:
Her ne kadar daha düşünceli bir Davud da olsa ve dediğiniz gibi resim Davud'un Goliath'ın yüzünde kendini görmesi gibi okunabilse de Davud'un bedeni - bütün dili ve bütün açılarıyla- mütevazilikten biraz uzak denebilecek kadar bize dönük değil mi? Yüzünde bir düşüncelilik hali görmekle birlikte yaptığı işten son derece gurur duyan bir Davud bedeni görüyorum ben.
Eyvah eyvah! Erdemler sınıflandırmasının en zor sorularından biri ile karşı karşıya kalıyoruz: Konuyu kendi değer yargılarımıza indirgemeden, yani kendi beğendiğimize "gurur", beğenmediğimize "kibir" demeden, gururla kibiri ayırt etmek olanaklı mı?
İnsan kibirlenmeden de yaptığı işten gurur duyabilir mi? Duyamaz mı?
Bu noktada, belki Reha Yünlüel daha önce yaptığı katkıyı da hesaba katmaya başlamak gerekiyor:
Reha Yünlüel'in katkısı:
Ben şuraya takıldım tüm metnin dışına çıkarak:
Türkçe'de "tevazuun fazlası kibirden gelir" diye bir söz var. bunu evirmem gerekirse: "tevazuun fazlası, kibrin allahı'dır" gibi eviririm. tevazuu ve narsizm"e olası bir açılım... :)
---
Tabloya geri dönersek, "senin yerinde ben olabilirdim" düşünceliliğinden (tersine narsizmden) çok "eden bulur" düşünceliliği var gibi geldi bana.
Üstüne üstlük narsist, kendi aksine aşık olmuşken, kendi aksinden ibret alan bir narsist tablosu çiziyorsun. Bu ne derece isabetli olur düşünmek lazım.?
Ayşe Görür itiraz etti:
Her ne kadar daha düşünceli bir Davud da olsa ve dediğiniz gibi resim Davud'un Goliath'ın yüzünde kendini görmesi gibi okunabilse de Davud'un bedeni - bütün dili ve bütün açılarıyla- mütevazilikten biraz uzak denebilecek kadar bize dönük değil mi? Yüzünde bir düşüncelilik hali görmekle birlikte yaptığı işten son derece gurur duyan bir Davud bedeni görüyorum ben.
Eyvah eyvah! Erdemler sınıflandırmasının en zor sorularından biri ile karşı karşıya kalıyoruz: Konuyu kendi değer yargılarımıza indirgemeden, yani kendi beğendiğimize "gurur", beğenmediğimize "kibir" demeden, gururla kibiri ayırt etmek olanaklı mı?
İnsan kibirlenmeden de yaptığı işten gurur duyabilir mi? Duyamaz mı?
Bu noktada, belki Reha Yünlüel daha önce yaptığı katkıyı da hesaba katmaya başlamak gerekiyor:
Reha Yünlüel'in katkısı:
Ben şuraya takıldım tüm metnin dışına çıkarak:
Türkçe'de "tevazuun fazlası kibirden gelir" diye bir söz var. bunu evirmem gerekirse: "tevazuun fazlası, kibrin allahı'dır" gibi eviririm. tevazuu ve narsizm"e olası bir açılım... :)
---
Tabloya geri dönersek, "senin yerinde ben olabilirdim" düşünceliliğinden (tersine narsizmden) çok "eden bulur" düşünceliliği var gibi geldi bana.
Üstüne üstlük narsist, kendi aksine aşık olmuşken, kendi aksinden ibret alan bir narsist tablosu çiziyorsun. Bu ne derece isabetli olur düşünmek lazım.?
Ek Not:
Orazio Gentileschi'nin 1612'de yaptığı tahmin edilen resminin hakkı verilecekse, yalnızca baba kız Gentileschi'lerin hayat hikayeleri ile değil, asıl Caravaggio ile hesaplaşmak gerekiyor. Şimdi buna kalkışacak değilim (halim yok); bu notu yalnızca aşağıdaki bağlantıları kaybetmemek için buraya ekliyorum.
Orazio, yukarıdakinden 7 yıl önce, 1605'te de bir Davud resmi yapmış:
Çok önemli değil ama bu resim hakkındaki şu adresteki yazı, bir ilk malzeme olarak işe yarayabilir: http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/great-works/gentileschi-orazio-david-killing-goliath-1605-744407.htmlUnutmak, kaybetmek istediğim asıl bağlantı ise Caravaggio'nun çeşitli Davudları'ndan 1609 yılında yapılmış şu versiyonunun bulunduğu sayfanın bağlantısı... http://freechristimages.org/images_1Samuel/DavidWithHeadOfGoliath_Caravaggio.jpg
Site olağanüstü bir "zoom" imkanı sunuyor. Callut'un ama özellikle Davud'un yüz ifadelerine uzun uzun bakmaya değer.
0 yorum:
Yorum Gönder