14 Haziran 2010 Pazartesi

Üç Parça

1
Önümüzdeki Pazar, sabah saat 11’de Açık Radyo’da İştar’ın programını konuk olarak yine ben yapacağım— çok yeni ve yaratıcı bir fikir bulabileceğimi sanmıyorum o zamana kadar. Onun yerine, Bach’ın üzerine en çok “çalıştığım” ve bilinen son eseri olan Füg Sanatı’nın (BWV 1080) farklı yorumlarından örnekler vereceğim.

Bilmeyenler olabilir, Füg Sanatı Bach’ın bitiremeden öldüğü eseri; el yazmasının “contrpunctus vxiv” başlığını taşıyan son bölümü müzikal bir cümlenin orta yerinde kesiliveriyor.
Belki daha da önemlisi, elyazmasında eserin hangi sazlar için bestelendiği belirtilmemiş; eserin kendisi de sanki dört “soyut” ses için bestelendiği izlenimini veriyor. Bu yüzden çok çeşitli düzenlemeleri var.

Programın yapısını tam olarak kurgulamadım daha ama kuvvetle muhtemeldir ki, aynı parçaları tekrar tekrar değişik düzenlemelerden çalacağım, dolayısıyla gerek programın kendisinin, gerek bu ve izleyecek mesajların çok sıkıcı, bezdirici olma olasılıkları da yüksek. Şimdiden uyarmış olayım.
Başlangıç olarak temanın (ya da hiç değilse temalardan birinin) ilk kez verildiği “contrapunctus 1”i Tatyana Nikolayeva’nın piyanosundan gönderiyorum.


http://rapidshare.com/files/395025157/bach_-_art_of_the_fugue__tatiana_nikolayeva__piano__-_1-07._art_of_the_fugue_bwv_1080_-_contrapunctu.html

2


Ancak ilk dört “contrapunctus”u dinletebildiğim program geldi geçti, ben ancak ilk bölümü o da yalnız piyanodan sizlerle paylaşabilmiş oldum— umulur ki, daha sonraki bölümleri de dinletme, paylaşma fırsatımın olacağı programlar olacaktır.

Ama bu akşam ne hikmetse, özellikle olağanüstü bazı yorumlar üst üste karşıma çıkmaya başladı, içlerinden birini, gerekçelendirmeye uğraşmadan, yolluyorum. Schumann’ın piyanolu beşlisi kadar ünlü olmayan Mi bemol majör piyanolu dörtlüsünden, ağır, üçüncü bölüm (andante cantabile). “Yıldızların buluşması” her zaman hayırlı sonuçlar vermiyebiliyorsa da, bu örnekte Glen Gould’la Julliard Dörtlüsü’nün bu işbirliği karşısında insanın elinden şükretmekten başka bir şey gelmiyor. http://rapidshare.com/files/396487505/SCHUMANN___Piano_Quartet_op.47_-_III._Andante_cantabile_-_Gould__Juilliard_Qt..mp3.html



Yine Füg Sanatı

Bir an için Bach’a dönecek olursak… Yarın sabah saat 11’de, kaldığım yerden yine Bach’ın Füg Sanatı’nı dinletmeye devam edeceğim. Gönül, Web’deki bu yapıt üzerine yazılmış, üretilmiş son derece zengin malzemeyi birlikte gözden geçirmeye vaktin olmasını isterdi ama heyhat… !

Geçen hafta piaynodaki yorumların en “klasiği” addedilebilecek Tatyana Nikolayeva’dan “contrapunctus 1”i, bütün eserin çıkış noktası olan temayı yollamıştım; bu hafta aynı temayı, bu kez yaylı çalgılar dörtülüsü yorumları içinde en…? “Klasiği” demeye parmaklarım varmıyor; belki en “ağdalısı” olan Julliard Dörtlüsü yorumunu yolluyorum.

http://rapidshare.com/files/398393733/Bach_-_BWV_1080.01_-_Die_Kunst_der_Fuge__Juilliard_.mp3.html

Geçen notta da söylemiştim, bir çok yazar Füg Sanatı’nın Bach’ın bestelemiş olduğu son eser olduğu kabulünden hareketle, ona Mozart Requiem’i andırır bir tarzda, kendi için yazılmış bir ağıt olma vasfını atfediyor. Julliard’ın bu giriş teması hakkındaki yorumu da bu doğrultuda…

Julliard Dörtlüsü adlandırması da biraz açımlanmaya muhtaç… Klasik müzik dünyasının efsaneleri arasında sayılan bu dörtlü 11949’de New York’un Julliard Muzik Okulu’nda kurulmuş. Bugün hâlâ Julliard Dörtlüsü diye anılan ve hâlâ okulun resmî müzik topluluğu olan bir grup var ancak ilk dörtlüdeki üyerlerden hiçbiri bugünkü grupta yoklar. Ama 1987 yılında yapılmış bu kayıtta dörtlüyü hâlâ ilk kurucular arasında yer alan birinci keman Robert Mann “yönetiyor”.






0 yorum: